Δευτέρα, 21 Μαρτίου 2011

ΣΠΥΡΟΣ ΛΙΝΑΡΔΑΤΟΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ ΣΤΗ ΧΟΥΝΤΑ

Ο Σπύρος Μαρκεζίνης, στην ομιλία του, του Φεβρουαρίου του 1957, αναφερόμενος στην περίοδο αυτή, θα πει τα εξής:
«Τον Αύγουστο του 1950 ξεσπά κυβερνητική κρίσις εις την οποίαν ημείς δεν συνετελέσαμεν. Από τας σπανίας περιπτώσεις. Και τότε τίθεται διά πέμπτην φοράν, αν δεν απατώμαι, πάλιν ζήτημα πρωθυπουργίας Παπάγου από άλ­λους, οι οποίοι, ή τουλάχιστον οι πλείστοι εξ αυτών, δι' εν ενδιαφέροντο: να εξασφαλίσουν ότι ο υποφαινόμενος θα έμενε εκτός. Λυπούμαι ότι δεν δύναμαι να εκθέσω σήμε­ρον την ιστοριών εκείνης της περιόδου, την οποίαν γνωρί­ζω όσον ολίγοι και καταλαμβάνει εν από τα καλύτερα τμή­ματα του αρχείου μου. Αλλά αρκούμαι να σας ειπώ ότι πάντως κάτι συνετέλεσε και ο υποφαινόμενος ίνα μη τότε πραγματοποιηθή η λύσις, και τα πράγματα έφερον, όταν επί τέλους μετά ένα έτος είδε σάρκα και οστά, όσοι τότε είχον σκάψει τον λάκκον μου να πίπτουν ήδη αυτοί μέσα (...). Οι αποβλέποντες τότε εις την χρησιμοποίησιν του Πα­πάγου, τον ήθελαν τότε είδος τι Μαξίμου».
Από διασταυρούμενες πληροφορίες, προκύπτει ότι έχουν συμ­βεί στα παρασκήνια γεγονότα, που οδήγησαν και στην πρώτη σο­βαρή σύγκρουση Παύλου - Παπάγου:
Μετά την παραίτηση του Πλαστήρα, η κίνηση για μεταβατική εντείνεται.
Τα Ανάκτορα θέλουν τον Παπάγο πρωθυπουργό σε μεταβα­τική κυβέρνηση, αλλά πειθήνιο στις εντολές τους. Πιστεύουν πά­ντα ότι είναι ο παλιός αυλικός, ο άνθρωπος τους. Τη λύση Παπά­γου την προωθούν και οι Άγγλοι. Ο Παπάγος διστάζει ν'αναλάβει τις ευθύνες. Σε μια στιγμή όμως πείθεται. Τότε, γίνεται στο σπί­τι του στην Εκάλη μυστική σύσκεψη. Εκτός από τον στρατάρχη, παίρνουν μέρος οι Πιπινέλης, Βενιζέλος, Μεταξάς (Μπούλης), Μανιαδάκης. Ο στρατάρχης είναι κατ'αρχάς σύμφωνος. Ο Παύλος και η Φρειδερίκη που το πληροφορούνται αμέσως, πανηγυρίζουν. Την άλλη μέρα τού στέλνουν με τον Μεταξά τον κατάλογο των προσώπων που το βασιλικό ζεύγος θα ήθελε να καταλάβουν ση­μαντικά υπουργεία στην κυβέρνηση του: Βενιζέλος, Πιπινέλης, Μανιαδάκης, Χ.Ποταμιάνος. Αυτό το τελευταίο όνομα κάνει τον στρατάρχη «έξω φρενών». Δεν θέλει ούτε να τον ακούσει.
Αλλά δεν είναι μόνο αυτός ο λόγος που προκαλεί οργή στον Παπάγο: Θεωρεί περίεργο και ύποπτο ότι από τον κατάλογο λεί­πει το όνομα του στενού φίλου και συμβούλου του, Σπ.Μαρκεζίνη. Και κάτι ακόμα: Άλλες ξένες υπηρεσίες, κυρίως αμερικανι­κές - ίσως όμως και αγγλικές, αντίθετες με εκείνες που συνεργάζονται με τα Ανάκτορα - κινούνται για να τορπιλίσουν τη μεταβατική, γιατί θέλουν τον Παπάγο όχι υπηρεσιακό πρω­θυπουργό, αλλά αρχηγό νέου «ανανεωτικού κινήματος». Φρο­ντίζουν λοιπόν να ειδοποιηθεί ο στρατάρχης ότι τα Ανάκτορα τον προορίζουν για homme de paille (αχυράνθρωπο, μαριονέτα). Τα ονόματα που περιέχει ο κατάλογος των Ανακτόρων, αλλά κι εκεί­νο που λείπει, είναι μια απόδειξη ότι οι πληροφορίες των παρα­γόντων που τον ειδοποίησαν είναι αληθινές. Ο Παπάγος αρνεί­ται να συνεχίσει τη συζήτηση με τους ανακτορικούς. Έχει πιστέψει ότι τον παγιδεύουν.
Ο Παύλος και η Φρειδερίκη τον καλούν στα ανάκτορα του Τα­τοΐου και προσπαθούν να τον πείσουν να μείνει πιστός στην αρ­χική συμφωνία. Αλλά ο στρατάρχης είναι ανένδοτος. Έτσι, η μεταβατική υπό τον Παπάγο ματαιώνεται.
Από το επεισόδιο αυτό αρχίζει η έχθρα βασιλέων - Παπάγου. Η Φρειδερίκη μαίνεται. Και ο ίδιος ο Παύλος θεωρεί την άρνηση του αρχιστράτηγου εχθρική ενέργεια και απειθαρχία προς το Στέμ­μα. Φοβούνται ότι ο Παπάγος θέλει να χρησιμοποιήσει την αίγλη του για να αποκτήσει δική του πολιτική δύναμη και πιθανόν να στραφεί και εναντίον τους. Από τότε αρχίζει, με τη βοήθεια και των Αμερικανών, και η συστηματικότερη προετοιμασία του νέου μεγάλου κόμματος της Δεξιάς.
Ο ίδιος ο Παύλος εξιστόρησε τότε, σε παλαιό πολιτικό και ση­μαίνοντα παράγοντα του Λαϊκού Κόμματος - όπως αφηγείται ο ίδιος -, πώς ο Παπάγος δέχτηκε στην αρχή και αρνήθηκε σε λίγο ν'αναλάβει την προεδρία μεταβατικής. Και ο βασιλιάς πρόσθε­σε: «τα στύλωσε σαν γκαμήλα». Και ο Παπάγος αργότερα επι­βεβαιώνοντας στον ίδιο πολιτικό το επεισόδιο έλεγε:
- Ηθέλησαν να μου στείλουν έτοιμο τον κατάλογο των υπουργών και να αναλάβω ευθύνας για υπουργούς που δεν επέλεξα. Επ'ουδενί λόγω εδέχθην να συζητήσω μια τέτοιαν λύσιν...